Mniej uczniów, mniej nauczycieli — FSO prognozuje zmiany w szwajcarskich szkołach podstawowych

Federalny Urząd Statystyczny (FSO) zapowiada, że od 2027 roku w Szwajcarii zacznie się widoczny spadek liczby uczniów szkół podstawowych, co przełoży się także na niższe zapotrzebowanie na nauczycieli. Według prognoz do 2034 roku populacja uczniowska ma zmaleć o 7 proc., czyli o około 52 000 dzieci.

Konsekwencją tej tendencji będzie znaczące obniżenie popytu na kadry pedagogiczne – FSO ocenia, że do 2034 roku liczba potrzebnych nauczycieli szkół podstawowych spadnie nawet o 40 proc..

Jednocześnie eksperci zwracają uwagę, że już wcześniej występowały braki kadrowe: coraz mniej młodych ludzi wybiera kształcenie nauczycielskie, a część obecnych pedagogów przechodzi na emeryturę. Aby przeciwdziałać niedoborom, kantony zaczęły coraz częściej zatrudniać nauczycieli spoza Szwajcarii.

W odpowiedzi na ten problem w Bernie uruchomiono program Certyfikatu Studiów Zaawansowanych (CAS), ułatwiający zatrudnianie pedagogów z zagranicy, których kwalifikacje nie zawsze są w pełni uznawane przez szwajcarskie władze. Inne regiony kraju starają się przyciągnąć kadry poprzez podwyżki płac dla nauczycieli.

FSO wskazuje, że główną przyczyną spadającej liczby uczniów są niskie wskaźniki urodzeń. W 2023 roku w Szwajcarii urodziło się 80 024 dzieci – najmniej od dwóch dekad. Rok 2024 przyniósł dalszy spadek do 78 256 noworodków.

Mimo zmniejszającej się liczby urodzeń, rząd przewiduje wzrost populacji kraju do 10 milionów osób do 2041 roku, lecz większość tej dynamiki ma pochodzić z migracji, a nie z urodzeń.

FSO prognozuje też starzenie się społeczeństwa: odsetek emerytów ma wzrosnąć z obecnych 20 proc. do 25 proc. do 2055 roku. W efekcie liczba pracujących przypadających na jednego emeryta może spaść z 2,6 (2024) do zaledwie 2 w 2055 roku.

Takie zmiany demograficzne stawiają przed Szwajcarią trudne wybory dotyczące systemu zabezpieczeń społecznych. Wśród możliwych rozwiązań wymienia się podwyższenie wieku emerytalnego, reformy systemu emerytalnego lub ułatwienia dla imigrantów, które zwiększyłyby napływ osób pracujących.

W krótkim terminie ministerstwa i kantony będą musiały pogodzić dążenie do wyrównania braków kadrowych w edukacji z długofalowymi konsekwencjami kurczącej się liczby dzieci i rosnącej liczby seniorów.

Źródło: iamexpat.ch